به مناسبت روز جهانی سلامت روان، که هر ساله در ۱۰ اکتبر جشن گرفته میشود، توجه به نقش رسانهها در ارتقای سلامت روانی جامعه اهمیت ویژهای پیدا میکند. رسانهها به عنوان ابزارهای قوی ارتباطی میتوانند تأثیرات مثبت و منفی متعددی بر روی سلامت روان افراد و خانوادهها داشته باشند. این مقاله به بررسی تأثیر رسانهها بر سلامت روانی و راهبردهای ارتباطی مرتبط با آن میپردازد.
رسانهها و تأثیرات مثبت آنها
یکی از مهمترین نقشهای رسانهها در زمینه سلامت روان، آگاهیبخشی و اطلاعرسانی است. برنامههای رسانهای میتوانند اطلاعات مفیدی در زمینههای پیشگیری از بیماریهای روانی، روشهای درمانی و مدیریت استرس ارائه دهند. به عنوان مثال، پخش مصاحبهها و گفتوگوهای کارشناسان بالینی، افراد را به سمت دریافت کمک و درمان سوق میدهد و باعث میشود که افراد احساس تنهایی نکنند.
تحقیقات نشان میدهد که رسانههایی که به نکات مثبت در مورد سلامت روان و موفقیتهای درمانی توجه دارند، میتوانند تصویر بهتری از بیماریهای روانی در جامعه ایجاد کنند و موجب کاهش استیگما (Taboo) مرتبط با آنها شوند. برای مثال، سریالها و فیلمهایی که به موضوع سلامت روان پرداختهاند و شخصیتهای مثبت در برابر چالشهای روانی قرار میگیرند، میتوانند به افزایش همدلی و درک عمومی کمک کنند (Gonzalez et al., 2020).
رسانهها و تأثیرات منفی آنها
با این حال، رسانهها نیز میتوانند تأثیرات منفی بر سلامت روان داشته باشند. پخش محتوای منفی، خشونتآمیز یا ناپسند میتواند احساس اضطراب و استرس را در افراد افزایش دهد. بهویژه در دوران بحرانهای جهانی مانند پاندمی COVID-19، حجم بالای اطلاعات نادرست و اخبار ترسناک میتواند سلامت روانی جامعه را به طرز قابل توجهی کاهش دهد (Perrin et al., 2020).
رسانههای اجتماعی به ویژه نقش ویژهای در شکلدهی به احساسات و رفتارهای کاربران دارند. محتوای مقایسهای و معمولاً غیرواقعی، میتواند اعتماد به نفس افراد را تحت تأثیر قرار دهد و به بروز افسردگی و اضطراب منجر شود (Fardouly et al., 2015). آمارها نشان میدهند که استفاده مکرر از رسانههای اجتماعی با افزایش نشانههای اختلالات روانی در جوانان مرتبط است (Twenge, 2019).
راهبردهای ارتباطی رسانهها
برای استفاده بهینه از قدرت رسانهها در ارتقای سلامت روان، ایجاد راهبردهای مؤثر ارتباطی ضروری است:
آگاهیبخشی: رسانهها باید بهطور مداوم اطلاعات علمی و معتبر درباره سلامت روان منتشر کنند. این اطلاعات باید شامل راهکارهایی برای مدیریت استرس، شناسایی علائم بیماریهای روانی و پروندههای موفق از بهبودی باشد.
کاهش استیگما: رسانهها باید بر روی مقابله با استیگماهای مرتبط با بیماریهای روانی کار کنند. از طریق ارائه مباحث مثبت درباره افراد مبتلا به اختلالات روانی، میتوان نگرش عمومی را تغییر داد.
تشویق به گفتگو: با ترتیب دادن گفتگوهای عمومی و مشاورههای آنلاین، رسانهها میتوانند افراد را تشویق به بیان تجربیات خود و گفتگو درباره چالشهای روانی کنند.
تولید محتوای متنوع: رسانهها میتوانند با تولید محتوا در اشکال مختلف (ویدئو، پادکست، وبلاگ و…) به تقویت درک عمومی کمک کنند.
استفاده از رهبران اجتماعی: بهرهبرداری از شخصیتهای مشهور و رهبران اجتماعی برای ارتقاء پیامهای مثبت در زمینه سلامت روان از دیگر راهبردهای مؤثر است.
نتیجهگیری
رسانهها میتوانند نقشی کلیدی در ارتقای سلامت روان جامعه ایفا کنند. با ایجاد محتوای مثبت و علمی، رسانهها میتوانند به کاهش استیگما، افزایش آگاهی و تشویق به گفتگو درباره سلامت روان بپردازند. در این راستا، همگان به ویژه زمامداران رسانهها و کارشناسان حوزه روانشناسی باید همکاری کنند تا از این ابزار قدرتمند به نفع بهبود سلامت روان جامعه استفاده کنند.
منابع:
Fardouly, J., Diedrichs, P. C., Vartanian, L. R., & Halliwell, E. (2015). Social Comparisons on Social Media: The Impact of Facebook on Young Women’s Body Image Concerns. International Journal of Eating Disorders, 48(5), 530-543.
Gonzalez, A., & Ahmad, Z. (2020). The Role of Media in Promoting Mental Health Awareness: A Review of the Literature. Journal of Public Health Policy, 41(2), 135-150.
نویسنده خبر::
اخبار پیشنهادی
اجتماعیبهمن ۸, ۱۴۰۴هر ماجراجویی دشمن آسیبهای سنگین به او تحمیل میکند
اجتماعیبهمن ۸, ۱۴۰۴بورس به زیر ۴ میلیون رسید
اجتماعیبهمن ۴, ۱۴۰۴بازگشایی راه ۳۹۰ روستای گرفتار در برف
اجتماعیبهمن ۴, ۱۴۰۴پیشرفت ۸۵درصدی ایستگاه پمپاژ جایدر
